شرایط بین‌المللی تحویل کالا

یکی از ضعف‌های بزرگ افراد تازه کار علاقمند به صادرات به روسیه، عدم آشنایی با مبانی تجارت بین‌الملل است.
به همین دلیل است که بدون در سئوال گرفتن مراحل صادرات، اقدام به واگذاری کالا به مشتری می‌کنند و به مفاد قرارداد (اگر اصلا قراردادی امضا کنند!) توجهی ندارند و به این ترتیب، دست مشتری را باز می‌گذارند تا همه شرایط را به نفع خود تنظیم کند و در نهایت این صادرکننده ایرانی است که متضرر می‌شود.

مبانی صادرات، آموزش صادرات، روس مارکت، بهروز بهادری فر، صادرات به روسیه، آموزش تجارت، اینکوترمز، FOB، فوب انزلی

یکی از ابتدایی ترین مبانی صادرات، شرایط تحویل کالا است که به ۱۱ روش (موسوم به Incoterms) قابل انجام است. از میان این روش‌ها، ۷ روشی را که بیشترین کاربرد در صادرات و واردات بین ایران و روسیه دارد را لیست کرده‌ام که امیدوارم به کارتان بیاید.
توضیح این که این جدول فقط با هدف آشنایی کلی تهیه و برای انتقال مطلب، ساده شده است و نباید در عقد قراردادها مبنا قرار بگیرد. طبیعتا برای عقد قرارداد باید از متخصصان صادرات مشورت بگیرید.
ضمن این که روش‌های پرداخت بین‌المللی، مرجع و محل حل اختلاف و… از موارد دیگری است که باید به دقت در مذاکرات با خریدار مورد بررسی و توافق قرار بگیرند.

این روش‌ها که هرکدام با سه حرف مخفف انگلیسی مشخص می‌شوند و بعد از آن اسم محل تحویل ذکر می‌شود، مسئولیت‌های فروشنده (صادرکننده) و خریدار (واردکننده) را مشخص می‌کنند.
به عنوان مثال وقتی می‌روید داخل مغازه و یک پیتزا می‌خرید، در اصل خرید شما به روش EXW است. یعنی اگر پیتزا را خریدید و یک دفعه از دستتان افتاد، فروشنده مسئولیتی ندارد. یعنی فروشنده در محل کارخانه به شما کالا را تحویل داده، بردن آن به منزل بر عهده خود شماست.
در صورتی که اگر تلفنی سفارش پیتزا بدهید، روش خرید شما DDP است. یعنی در ساده ترین حالت، مسئولیت حمل پیتزا و تحویل آن در منزل، بر عهده فروشنده است و اگر مثلا پیک موتوری (شرکت حمل) پیتزا را به دست شما نرساند یا خیلی دیر برساند، شما تعهدی برای پرداخت پول کالا ندارید.

بین این دو روش، یعنی EXW که روش ایده آل برای فروشنده و سخت‌ترین حالت برای خریدار است و DDP که سخت‌ترین حالت برای فروشنده و روش ایده‌ آل برای خریدار است، ۹ روش دیگر هم وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها در این جدول آمده.
بنابراین سئوالات متداولی مثل این که «وقتی کالا به روسیه می‌فرستیم، کِی و چیجوری پول رو می‌دن؟» بی‌معنی است و قبل از هرچیز باید دید در قرارداد روی چه شرایطی توافق شده و مسئولیت شما کجا تمام شده تلقی می‌شود.

ضمنا به مهم‌ترین مراحل ارسال کالا (حمل داخلی، بارگیری، حمل بین‌المللی و…) توجه کنید.
بهروز بهادری فر